RSS

Ağlayan bir hayalet

11 Şub

Meksika halkının dilinde dolaşan ve kökleri bir Aztek mitolojisine dayanan şarkıyı, ilk kez Frida Kahlo’nun hayatını anlatan filmde duyduk büyük ihtimalle.frida1

Anzak kızı, asi ama hüzünlü sesiyle Lila Downs söylüyordu. İspanyolca sözlerini anlayamasak da, aşk şarkısıdır diye düşünmüştük. Frida’nın o enteresan, tutku dolu hayat öyküsünde herşey bir aradaydı oysa. Aşk, tutkular, sanat, hırs, dostluk, vefa/vefasızlık, ihanet, esrarlı sırlar vs..

Filmin müzikleri öyle güzeldi ki.. En çok dilimize takılan şarkının, bizim halk türküleri gibi, 16. Yüzyılın başlarında bir efsaneyi anlattığını öğrendik sonraları.

İspanyolca, mızmız, ağlayan,sızlayan anlamına gelen L’lorona, aslında ağlayan bir hayaletin adıydı..

Rivayete göre kocasının/sevgilisinin, çocuklarını kendisinden daha çok sevmesini kıskanıp, çocukcağızları nehire atmış..Sonra da tabi yaptığından bin pişman çıldırıp meczup olmuş, kendini de nehre atmış. Hatta o öldüğünde bile, nehir kenarlarında sürekli ağlayan hayaleti görülüyormuş.

Diğer bir rivayete göre de, hayaletler/periler görebilen bir Anzak kadını, çocuklarını onlar söyledi diye nehre atmış. Sonra acısından intihar etmiş. Ölünce bile hayaleti o nehrin kıyısından ayrılamamış. Zaman zaman nehir kıyısında O’nun hayaletini görenler olurmuş.
Tarihi bir boyut getiren rivayet ise, La malinche adındaki Aztekli bir kız, köle tüccarları tarafından, tüm Güney Amerika’yı istila etmek isteyen Hernan Costes’e ele geçirmek için gelen hernan cortese köle tüccarları tarafından satılır ve onun karısı olur, iki de çocukları olur. Ancak, Cortes, çocuklarını alıp İspanya dönmek ister. La Malinche, Tanrılara yalvarır. Tanrılardan biri “eğer çocuklarını götürmesine izin verirsen çocuklardan biri ispanyadan geri dönüp halkını katledecek” der, La Malinche de, yakınlardaki bir gölde bebeklerini boğarak öldürür. Yine, La Malinche’nin hayaletinin bu gölün etrafında görüldüğü söylenir. Allah muhafaza kendisi Meksika sınırlarında kalmış, ülkemiz sınırlarında hiç gören olmamış..Biz genelde öcü böcü falan görüyoruz…

Anzak kadınları da tabi yurdum insanı gibi, çocuklarını bu şarkıyla korkutmuş, bir yandan bu kadının yaşadıklarını düşünüp içleri yanmış..bu şarkıyı söylemişler arkasından…

Anzakların da Türk olduğunu söylemiş miydikJ

Şaka bir yana..şarkıyı 90’larına dayanmış Chavela Vargas’tan dinlemek ayrı bir keyif..O yanık sesiyle sizi Meksika’nın yüzyıllarca savaş, isyan görmüş, sanatı, müziği de isyanla içine sindirmiş sokaklarında dolaştırıyor.
Öte yandan Chavela teyzenin şarkıyı bu kadar yanık söylemesinin sebebi bir zamanlar Frida’ya aşık olmasından kaynaklandığı dedikoduları da yok değil..Fridaların şarkısı özetle..

Meksikalı ünlü ressam Frida Kahlo’nun hayat hikayesi, bu Aztek mitolojisindeki L’lorona, gibi, çile çekerek ağlayarak, sabırla yaşamaya adanmış bitkiyle benzetiliyor.

Şarkının sözleri hakkında da muhtelif çeviriler söz konusu. Aşağıda bir tanesini paylaşıyoruz. Ancak, Murathan Mungan’ın kilometrelerca uzaklardan ve yüzyıllarca eskilerden gelen bu efsaneye dair yazdığı şiirini de pas geçmeyelim;

“acının adresini sorar şili’de her kapı
ve her kapının kendi yüzüne kapanan dilsiz çıngırağı,
sesini sınıyor şimdi,
deniz heykellerinin,kardinal çiçeklerinin
ve rüzgar kentinin mağrur görkeminde
dağlı sislerin buğulandırdığı
ve güneyli mavi parmaklarıyla araladığı her puslu sokak
sanki talan edilmiş bir albümün soluk fotoğrafı…”

Murathan Mungan
frida2
LA L’LORONA SÖZLER;

Nehirden aşağı gitme çocuk
oraya yalnız gitme
hüngür hüngür ağlayacak kadın için, ıslak ve vahşi
öyle kuvvetli ki sen onunsun
o güneş battığında ağlıyor
ay yaşlandığında feryat ediyor
bebekleri için ağlıyor, kalanlar ve ölenler için
soğuk suların boğdukları için

hain bir aşk tarafından terkedilmiş
öfke ve nefretle dolu
uçurumun kenarından savrulmuş

ve onların alınyazısına bırakılmış
gece ve gündüz, onların çığlıklarını duyar
bugün hala tepesinde gibi
onların işkence edilmiş yüzleri rüyalarını doldurur
dinlenmeleri için kalbini onlara verir

Silverland

 
Yorum yapın

Yazan: 11/02/2013 in Muzik

 

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: